အခြေခံပညာဦးစီးဌာန

နောက်ခံသမိုင်းအကျဉ်း

၁၈၈၆ခုနှစ်တွင် ပညာရေးဌာန Educational Department အဖြစ် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။ ပညာရေး ဌာနအကြီးအကဲအဖြစ် ပညာမင်းကြီး(Director of Public Instruction) တစ်ဦးသတ်မှတ်ခန့်ထားခဲ့ပါသည်။ ပညာရေးဌာနကို ၁၉၂၁ခုနှစ်တွင် ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရေး အစီအစဉ်အရ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး (၅၅)နှစ်ကြာမြင့်မှ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ၁၉၅၉တွင် ပညာမင်းကြီးရုံးကို (၆)ထပ်အတွင်းဝန်ရုံးသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး ပညာညွှန်ကြားရေးဝန်ရုံးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ပညာညွှန်ကြားရေးဝန်ရုံးကို အခြေခံပညာဦးစီးဌာန အဖြစ်လည်းကောင်း ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၆၂ခုနှစ်၊ မတ်လ(၂)ရက်နေ့တွင် တော်လှန်ရေးကောင်စီသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အ‌ြခေအနေအရပ်ရပ်ကို တာဝန်ယူထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီးနောက် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို အဆင့်ဆင့်ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ တော်လှန်ရေးကောင်စီ အစိုးရလက်ထက်တွင် ပညာရေးဌာနတာဝန်ခံသည် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနကို တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခဲ့ရသည်။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနတွင် ပညာရေးကောင်စီနှင့်ဌာနများဟူ၍ သီးခြားခွဲပြီးထားရှိခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် အခြေခံ ပညာဦးစီးဌာနကို ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်ဖြင့် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။ ၁၉၉၈ခုနှစ်တွင် အခြေခံပညာဦးစီးဌာနကို အမှတ်(၁)အခြေခံပညာဦးစီးဌာန (အောက်မြန်မာပြည်)၊ အမှတ်(၂)အခြေခံပညာဦးစီးဌာန(အထက်မြန်မာပြည်)နှင့် အမှတ်(၃)အခြေခံပညာဦးစီးဌာန(ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး) အဖြစ်ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။ ၂၀၁၅ခုနှစ်၊ ဧပြီလတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး အစီအစဉ်အရ အမှတ်(၁)အခြေခံပညာဦးစီးဌာန(အောက်မြန်မာပြည်)၊ အမှတ်(၂)အခြေခံပညာဦးစီးဌာန(အထက်မြန်မာပြည်)နှင့် အမှတ်(၃)အခြေခံပညာဦးစီးဌာန (ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး)တို့ကို ပြန်လည်ပေါင်းစည်းကာ အခြေခံပညာဦးစီးဌာန အဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး နေပြည်တော်သို့ ပြောင်းရွှေ့ရုံးစိုက်ခဲ့ပါသည်။

 

ရည်မှန်းချက်

  • နိုင်ငံသားတိုင်း အခြေခံပညာပြီးဆုံးသည်အထိ သင်ယူတတ်မြောက်ရန်၊
  • အခြေခံပညာအဆင့်အလိုက် တွေးခေါ်ကြံဆ ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်သော အသိ ဉာဏ်ရှိ၍ ဗလငါးတန် နှင့် ပြည့်စုံသည့် နိုင်ငံသားကောင်းများ ဖြစ်ရန်၊
  • ပြည်သူ့နီတိနှင့် ဒီမိုကရေစီကျင့်စဉ်နှင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ စံနှုန်းများဖြင့် ဥပဒေကို လေးစား လိုက်နာတတ်သည့် နိုင်ငံ့သားကောင်းများဖြစ်ရန်၊
  • ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ် ဖွံ့ဖြိုးပြီး တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဘာသာစကား၊ စာပေ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ အနုပညာနှင့် ရိုးရာဓလေ့နှင့် သမိုင်းအမွေအနှစ်တို့ကို တန်းဖိုးထား၍ ထိန်းသိမ်းမြှင့်တင်နိုင်ပြီး ယင်းတို့ကို လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်သည့် နိုင်ငံသားများဖြစ်ရန်၊
  • သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မြတ်နိုးကာကွယ်ထိန်းသိမ်းပြီး ရေရှညဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဖော်ဆောင်နိုင်သော နိုင်ငံသားများဖြစ်ရန်၊
  • နိုင်ငံတကာအဆင့်မီပညာရပ်ဆိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်ကောင်းများ ဖန်တီးပေးရန်နှင့် သတင်း အချက်အလက်နှင့် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာများကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် သင်ကြားရေး၊ သင်ယူရေး အရည်အသွေးမြင့်မားရန်၊
  • အားကစားနှင့်ကာယပညာလုပ်ငန်းများ၊ ကျောင်းကျန်းမာရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကျန်းမာကြံ့ခိုင်ပြီး အားကစားစိတ်ဓာတ် ဖွံ့ဖြိုး လာရန်၊
  • အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရေးနှင့် အဆင့်မြင့်ပညာရေးအတွက် အခြေခံကောင်းများ ရရှိရန်၊
  • လူတစ်ဦးချင်းဖြစ်စေ၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းအလိုက်ဖြစ်စေ မတူကွဲပြားမှုများအား နားလည် လက်ခံ၍တန်းတူညီမျှမှုကို တန်ဖိုးထားလေးစားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေး အခြေခံအသိများနှင့် အညီလက်တွေ့ ကျင့်သုံးနေထိုင်တတ်သည့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံသားများ ဖြစ်ရန်၊
  • မြန်မာနိုင်ငံသားတစ်ဦးအဖြစ် မြတ်နိုးဂုဏ်ယူတတ်ရန်၊

 

ဖွဲ့စည်းပုံ

 

လုပ်ငန်းတာဝန်

  • အခြေခံပညာရေး လုပ်ငန်းကိစ္စအဝဝကို  တာဝန်ခံ၍ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း။
  • နိုင်ငံတော်မှချမှတ်ပေးသည့် အခြေခံပညာရေး ဆိုင်ရာမူဝါဒ၊ ရည်မှန်းချက်များ ပေါက်မြောက် အောင်မြင်စေရန် ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ လမ်းညွှန်မှုကို ခံယူ၍ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခြင်း။
  • အခြေခံပညာဦးစီးဌာန လက်အောက်ရှိ ပညာရေးမှူးရုံးများ၊  အခြေခံပညာကျောင်းများ၏   စီမံခန့်ခွဲရေး၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ ပညာ သင်ကြားရေး၊ ကြီးကြပ်ရေးနှင့် အကဲဖြတ်ရေး၊ စီမံကိန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ရေးနှင့် နယ်စပ်ဒေသ ပညာရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေးစသည့် ကိစ္စရပ်များအပေါ်  စီမံသုံးသပ်ခြင်း၊ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာနသို့ တင်ပြအကြံပြုခြင်းနှင့်ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲ လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်း။
  • ပညာရေးလုပ်ငန်းများ ထိရောက် အောင်မြင်မှု ရှိစေရန် အခြေခံ ပညာဦးစီးဌာန ရုံးချုပ်များအချင်းချင်းနှင့် အခြားသော ဦးစီး ဌာနများ၊ ဝန်ကြီးဌာနများနှင့် လိုအပ်သည့် ဆက်သွယ် စီမံမှုများ ဆောင်ရွက်ခြင်း။
  • အခြေခံပညာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများ၊ တိုးတက်မှု များကို အစဉ်သုံးသပ်၍ ပညာရေး ဝန်ကြီးဌာနသို့ တင်ပြခြင်း၊ လမ်းညွှန်မှု ခံယူခြင်း။